DAMLA
DAMLA
KRİZ

Dünyanın su döngüsü iklim değişikliğiyle öngörülemez hale geliyor

%71
Yüzey Suyla Kaplı
%2.5
Tatlı Su
%0.3
Kullanılabilir
Aşağı kaydır

Suyun Kıtlık
Coğrafyası

Dünya yüzeyinin yüzde 71'i suyla kaplı ancak bunun yalnızca yüzde 2,5'i tatlı su. Kullanılabilir kısım ise yüzde 0,3'ten az. Bu rakamlar, su güvenliğinin küresel ölçekte ne denli kırılgan olduğunun açık göstergesi.

Yaklaşık 3,6 milyar insan yılda en az bir ay suya yetersiz erişimle karşı karşıya. Bu sayının 2050'ye kadar 5 milyarı aşması bekleniyor.

SU
3.6MİLYAR

insan yılda en az bir ay suya yetersiz erişimle karşı karşıya. Bu sayının 2050'ye kadar 5 milyarı aşması bekleniyor.

Simülasyon: Yılbaşından Bu Yana Kaybedilen Tatlı Su (Litre)
0
Dünya her yıl ortalama 324 milyar metreküp tatlı su kaybediyor. Tatlı su kayıplarının %68’i yer altı sularının aşırı çekilmesinden kaynaklanıyor.
25 ülke
Tüm yıl boyunca aşırı derecede yüksek su stresiyle mücadele ediyor
%25
Küresel su kullanımı 2000 yılından bu yana bu oranda arttı. Artışın üçte biri kurak bölgelerde gerçekleşti
324 milyar m³
Dünya'nın her yıl yaşadığı tatlı su kaybı. 280 milyon insanın ihtiyacını karşılamaya yeterli
%68
Tatlı su kayıplarının yeraltı sularının aşırı çekilmesinden kaynaklandığı oran
%83
Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da nüfusun su stresine maruz kalan oranı
%74
Güney Asya nüfusunun su stresine maruz kalan oranı
5 bölge
En dikkat çekici düşüşler: Orta Doğu, Hindistan-Pakistan, Batı Afrika, Batı Avrupa, Güneydoğu Asya
Ayşegül Selışık
Ayşegül Selışık
FAO Türkiye
Temsilci Yardımcısı

Kuraklık artık 'sinsi afet' olarak tanımlanıyor. Yavaş gelişiyor ama etkisi uzun vadeli ve çok katmanlı.

FAO Türkiye Temsilci Yardımcısı
Dr. Nihat Zal
Dr. Nihat Zal
Avrupa Çevre Ajansı
Su Kaynakları, Su Kıtlığı ve Kuraklık Uzmanı

Sulak alanların tarım alanına, tarım alanlarının ise kentsel alanlara dönüştürülmesi suyun sürdürülebilirliğini tehdit eden iki temel unsur.

Avrupa Çevre Ajansı · Su Kıtlığı ve Kuraklık Uzmanı
Su krizi

Musluktan suyun
gelmediği an

Susuzluk
Gerçeğiyle
Yüzleşmek

Türkiye'nin en kalabalık şehri, susuz kalma endişesini yakından hissediyor. Şubat 2026'nın son günleri itibarıyla İstanbul'daki barajların doluluk oranı %43,7. Bu, son 10 yıldaki aynı tarihle kıyaslandığında en düşük ikinci oran.

Kaynaklar azalırken tüketim artıyor. Meselenin özünde ise iklim değişikliği ve küresel ısınma var.

İçme Suyu Arıtma Tesislerinden Verilen Günlük Ortalama Su Miktarı (Milyon m³)
Geçmiş Yıllar
Günümüz (Kuraklık)

Kritik
Seviyeler

İstanbul'daki barajların doluluk oranı son yılların en düşük seviyelerinde seyrediyor.

Barajlardaki bu durumun temel nedeni yeterli yağışın alınmaması.

İstanbul Barajları
Doluluk Oranları

Şubat 2026 · Veriler İSKİ kaynaklıdır

Şubat Ayı Yıllara Göre Genel Doluluk Karşılaştırması (%)
Barajlarımızda Ölçülen Yıllık Yağış Miktarları (kg/m²)
Baraj

Türkiye Su
Stresinde

Toplam su potansiyeli 110 milyar metreküp olan Türkiye'de kişi başına düşen yıllık su miktarı yaklaşık 1.300 metreküp.

Bir ülkenin su yönünden zengin sayılabilmesi için bu rakamın 1.700 metreküpün üzerinde olması gerekiyor. Türkiye bu sınırın altında.

Projeksiyon

Yüzyılın sonuna kadar Türkiye'nin su potansiyelinde %25'lik bir azalma yaşanabilecek.

Dr. Tuğba Evrim Maden
Dr. Tuğba Evrim Maden
Türkiye Su Enstitüsü
Politika Geliştirme Koordinatörü

Akdeniz havzasının küresel ortalamadan yüzde 20 daha hızlı ısındığı, yağışlarda belirgin azalmaların görüldüğü ve kuraklıkların sıklaştığı ortaya konmuştur. Projeksiyonlara göre, yüzyılın sonuna kadar su potansiyelimizde yüzde 25’lik bir azalma yaşanabilecektir.

Türkiye Su Enstitüsü · Politika Geliştirme Koordinatörü

Tarladan
Sofraya
Kuraklık

Yıllık 57 milyar metreküp olan toplam su tüketiminin yüzde 77'si — yani 44 milyar metreküp — tarımda sulama suyu olarak kullanılıyor.

Küresel su krizi nedeniyle 2050'ye kadar dünyadaki gıda üretiminin yarısından fazlası risk altında. Bu nedenle yüzde 8'lik Gayri Safi Yurt İçi Hasıla kaybı yaşanabileceği tahmin ediliyor.

Kuraklık sadece verimi değil, gıdaların besin değerini de düşürüyor.

Sektörel
Dağılım

Tarım (Sulama)
%77
Sanayi
%11
Evsel Kullanım
%12

Kaynak: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (toplam 57 milyar m³/yıl)

Tarım alanı
Prof. Dr. Serkan Gürlük
Prof. Dr. Serkan Gürlük
Bursa Uludağ Üniversitesi
Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi

Salça yapımında kullanılan domateslerdeki briks değerleri düşmeye başladı. Yani 1 kilo salça üretmek için artık çok daha fazla domates kullanmanız gerekecek.

Bursa Uludağ Üniversitesi · Ziraat Fakültesi
Fabrika

Fabrikadan
Sofraya

Türkiye'de toplam su tüketiminin yüzde 11'ine tekabül eden 6,2 milyar metreküp sanayi tarafından kullanılıyor.

Sanayi & Su

Ben bazı kurak bölgelerimizde faaliyet gösteren, süt ve süt ürünleri endüstrisi için çalışan fabrikaların, susuzluk yüzünden kapısını kilitlediğini biliyorum. Koskoca fabrika kapanabiliyor. Onlarca insan işsiz kalabiliyor çünkü su yok.

Prof. Dr. Erdem Görgün
İTÜ · Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi

Evde Su
Nereye
Gidiyor?

Türkiye'de toplam su tüketiminin yüzde 12'sine denk gelen 6,8 milyar metreküp su evsel kullanımda harcanıyor.

%35
Banyo / Duş
%30
Tuvalet
%20
Çamaşır & Bulaşık
%10
Yemek & İçme
%5
Temizlik
Tasarruf Bilinci

Bir kişinin günde 2 kez, 1 dakika boyunca suyu kapatmadan diş fırçaladığını düşünelim. Bu yıllık bazda yaklaşık 8 ton su israfına tekabül etmekte. Bu davranışı nüfusumuzun yüzde 20'sinin yaptığını varsaydığımızda ise yılda yaklaşık 13 milyar liralık suyun boşa aktığını söyleyebiliriz.

Halil Fatih Akgül
Türkiye İsrafı Önleme Vakfı · Mütevelli Heyeti Başkanı
8
Ton su
/ kişi / yıl
israf

Suyumuz
Nereden Geliyor,
Nereye Gidiyor?

Su Çekim Kaynakları

%39.8
Barajlar
%29.8
Kuyular
%16.8
Kaynaklar
%9.6
Akarsular
%3.9
Göl/Gölet/Deniz

Atık Su Deşarj Noktaları

%48.5
Akarsuya
%37.9
Denize
%3.1
Baraja
Arıtma Oranı ve Teknolojileri

Çekilen suyun %59,1'i arıtıldı. Deşarj edilen atık suyun ise %85,4'ü arıtma tesislerinden geçirildi.

Deşarj edilen atık suya uygulanan arıtma türleri:

  • %53,8 Gelişmiş Arıtma
  • %24,5 Biyolojik Arıtma
  • %21,4 Fiziksel Arıtma
Çözümler

Çözüm
Nerede?

Yol Haritası

Suyumuzu
Koruma
Yolları

01

Doğru Bölgede Doğru Ürün

"Sorgum gibi ürünler mısırın 3'te 1'i kadar su tüketiyor. Bölgeye uygun ürünleri seçmek hem suyu hem de toprağı korur." — Mehmet Aykut, Önder Çiftçi Kooperatifi

02

Toprağı Doğru Yönetmek

"Damla sulama yapsanız bile toprağınız hazır değilse suyu yeterince koruyamazsınız." — Prof. Dr. İsmet Başer, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

03

Suyu Verimli Kullanmak

"Çiftçilerin acilen vahşi sulamayı bırakıp damla sulama sistemine geçmeleri ve su kaynaklarını bilinçli kullanmaları gerekiyor." — Osman Özkan, Bursa Tarım Kooperatifleri Birliği

04

Atık Suyu Geri Kazanmak

Afyonkarahisar'da Türkiye'nin en büyük atık su sulama tesisi 9.050 dekar araziyi sulurken, Kilis'te yeni tesisle 2.790 dekar arazi daha geri kazanılan sularla buluştu.

Hükümet Politikası
Orta Vadeli Program 2026–2028
Teknoloji Entegrasyonu
Tarımda toprak ve su kaynaklarını daha etkin kullanmak amacıyla teknoloji kullanımı geliştirilecek.
Topraksız & Dikey Tarım
Topraksız ve dikey tarım gibi uygulamalar yaygınlaştırılacak; su tüketimi minimuma indirilecek.
Sulama Yatırımları
Sulama alanlarının genişletilmesine yönelik yatırımlar önceliklendirilecek ve yeni finansman modelleri devreye alınacak.
05

Tasarruf Bilinci

Suyu kapatmadan diş fırçalamak yılda kişi başı 8 ton israfa yol açıyor. Nüfusun %20'sinin bu alışkanlığı değiştirmesi 13 milyar liralık tasarruf demek.

06

Kayıp-Kaçak Sorunu

Büyükşehir belediyelerinde ortalama %40-50, diğer belediyelerde %60-70 seviyelerine ulaşan su kayıp oranı, sistemin en kritik kırılganlıklarından biri.

07

Yağmur Suyu Hasadı

"Yağmur suyu atmosferde oluştuğu ilk anda oldukça temizdir ancak uygun filtrasyon ve ön arıtma sistemleriyle değerlendirilmesi gerekir." — Prof. Dr. H. Güçlü İnsel, İTÜ

Murat Kurum
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Ülkemizde 2018 yılında yüzde 1,2 olan arıtılmış atık suların yeniden kullanım oranını yüzde 5,5'e çıkardık, 2030 yılında ise yüzde 15'e çıkarmayı hedefliyoruz.

Murat Kurum
Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanı
2018
%1.2
Yeniden kullanım oranı
Güncel
%5.5
Yeniden kullanım oranı
Hedef · 2030
%15
Yeniden kullanım oranı
Prof. Dr. Azize Ayol
Prof. Dr. Azize Ayol
Dokuz Eylül Üniversitesi
Çevre Mühendisliği Bölümü

Türkiye'nin büyük kentlerinde bulunan ileri biyolojik arıtma sistemleri, atık suların endüstride soğutma suyu olarak kullanımını sağlayacak özelliklere sahip.

Dokuz Eylül Üniversitesi · Çevre Mühendisliği · Çevre Teknolojileri ABD
İbrahim Yumaklı
Çözüm Yolunda Bir Çaba

Kuraklık riskine karşı alternatif ve sürdürülebilir bir su kaynağı oluşturacağız.

İbrahim Yumaklı
Tarım ve Orman Bakanı

Deniz Suyunu
İçme Suyuna Dönüştürmek

Türkiye deniz suyunu içme suyuna dönüştürmek için adım atmaya başladı. Aydın'da Didim Akbük Deniz Suyu Arıtma Tesisi inşa ediliyor. Tesis günlük 10 bin metreküp kapasitesiyle tasarlandı.

Uzman Görüşü: Bazı uzmanlar yüksek maliyet, enerji tüketimi ve karbon salımı, kimyasal kullanımı ve deniz ekosisteminin zarar görme ihtimali konusundaki endişelerini dile getirirken, sistemin yenilenebilir enerjiyle çalıştırılmasının çevresel etkileri azaltabileceğini de vurguluyor.

Su
Türleri

Mavi Su

Yüzey ve yer altı kaynaklarından (göller, nehirler, akiferler) elde edilen tatlı su. Tarımsal sulama ve kentsel kullanımın temel kaynağı.

Yeşil Su

Toprakta depolanan yağmur suyu. Bitkiler ve ekosistemler tarafından doğal döngü içinde tüketilir; sulama gerektiren su bu kategoride değildir.

Gri Su

Bir ürünün üretimi sırasında oluşan kirliliği belirli bir kalite standardına çıkarmak için gerekli olan tatlı su miktarı. Su kalitesinin ölçütü.

Su damlaları

"Her damla sayılır.
Her tercih önemlidir."

Su Krizini
Dinleyin

Türkiye en çok suyu nerede tüketiyor?

Seller iklim değişikliğinin sonucu mu?

Yağmur suyu hasadı iklim krizinde yeni çare mi?